लहान २४ साउन । आज साउन २४ गतेका दिन अर्थात अगस्ट ९ तारिखलाई विश्व आदिवासी दिवस नेपालसहित विश्वभर मनाइँदैछ। संयुक्त राष्ट्रसंघले सन् १९९४ देखि अगस्ट ९ तारिखलाई ‘अन्तर्राष्ट्रिय आदिवासी जनजाति दिवस’ को रूपमा घोषणा गरेपछि प्रत्येक वर्ष यो दिन विश्वभर विविध कार्यक्रम गरी मनाइन्छ।
नेपालमा पनि आदिवासी जनजातिहरूको पहिचान, हक अधिकार तथा सांस्कृतिक पहिचानका विषयमा विभिन्न संघसंस्थाले कार्यक्रमहरू आयोजना गरिरहेका छन्।
यस दिवसको उद्देश्य आदिवासी समुदायको पहिचान, अधिकार, संस्कृति, भाषा तथा परम्पराको संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्नु हो। साथै, उनीहरूलाई हुने विभेद, उत्पीडन र बहिष्करणका विरुद्ध जागरुकता फैलाउने पनि यो दिवसको महत्त्वपूर्ण लक्ष्य हो।
यस दिवसको अवसरमा मानव अधिकार आयोग, राष्ट्रिय योजना आयोग, विभिन्न विश्वविद्यालय तथा नागरिक समाजका अगुवाहरूले पनि आदिवासी समुदायको अधिकार सुनिश्चित गर्न सरकारलाई आग्रह गरेका छन्।
यस वर्ष संयुक्त राष्ट्रसंघले विश्व आदिवासी दिवसको मूल नारालाई “स्वदेशी युवाको भूमिका र नेतृत्व भन्ने विषयमा केन्द्रित गरेको छ। यस नाराले युवाहरूलाई नेतृत्वदायी भूमिकामा सहभागी गराउन र आदिवासी समुदायको भविष्य सुरक्षित गर्न प्रेरित गर्न खोजिएको छ।
नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ (NEFIN) का अनुसार, नेपालको कुल जनसंख्याको झन्डै ३६ प्रतिशत हिस्सा आदिवासी जनजातिले ओगटेका छन्। यद्यपि उनीहरू शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी, राजनीतिक सहभागिताजस्ता क्षेत्रमा अझै पनि पछाडि पारिएका छन्।