२९ असार । आदिकवि भानुभक्त आचार्यको २१२ औं जन्मजयन्ती अर्थात भानु जयन्ती अत्यावश्यक श्रद्धा तथा सांस्कृतिक उत्साहका साथ मनाएका छन् । उनी “आदिकवि” को रूपमा परिचित छन्, जसले संस्कृतबाट नेपालीमा पहिलो रुपमा रामायण अनुवाद गरेर नेपाली साहित्यमा नयाँ युगको शुरुआत गरेका थिए ।
१८१४ मा जन्मेका भानुभक्तको रामायण आज पनि घर–घरमा पढिने इतिहासमा चिरस्थायी स्थान राख्छ, जसले नेपाली भाषाका माध्यमबाट राष्ट्रिय एकता, शान्ति, सहिष्णुता र न्यायको संदेश प्रवाह गरेको छ ।
उनी सामाजिक संरचनालाई प्रश्न गर्न पनि पछि परेनन्—जैसे ‘भोलिभोलि भन्दै‘’ भन्ने श्लोकमार्फत सरकारी ढिलाइ र भ्रष्टाचारमाथि व्यंग्यात्मक कटाक्ष गरेका थिए ।
आचार्यको जन्मस्थल तान्हु, चुँदीरम्घामा तीन दिनसम्म असार २७ देखि २९ कविता–प्रतियोगिता, प्रभात–फेरी, रामायण वाचन, काव्यसन्ध्या लगायतका कार्यक्रम सञ्चालित जानकारी प्राप्त भएको छ ।
स्नातकोत्तर तहका विद्यार्थीहरुले भानुभक्तको कृत्तिका विषयमा अनुसन्धान र थेसिस पनि तयार पारेका छन्, जसले उनको साहित्यिक प्रभावलाई शैक्षिक क्षेत्रमा पनि उजागर गरेको छ ।
तर उनले जन्मेको चुँदीरम्घा अहिले विकास तथा संरक्षणमा अलपत्र परेको छ। स्थानीय बृद्ध–पुरातत्वविद्हरूले त्यो सुस्त–मडारिएको अवस्था भएकाले भानु जयन्ती अब केवल कर्मकाण्डू रूपमै सीमित भएको प्रष्ट पारेका छन् । जन्मघर, रामायण भवन, सडक तथा पूर्वाधारमा पर्याप्त लगानी र संरक्षण नहुँदा त्यहाँको सांस्कृतिक पर्यटन विकासमा बाधा पुगेको सुनिन्छ ।
भानु जयन्ती केवल जन्मदिवस होइन,यो नेपाली भाषिक–सांस्कृतिक पहिचानको प्रतीक हो। यसले नेपाली भाषालाई राष्ट्रिय भाषा मात्र नभई साहित्यिक, सांस्कृतिक र अन्तर्राष्ट्रिय भाव सञ्चारको साधनका रूपमा प्रोत्साहन गर्न मद्दत गर्यो । समाजका दुर्गम वर्गसम्म नेपाली साहित्यको बोध पुर्याएर ूसाहित्यिक लोकतन्त्रूको सुरुआत गर्यो । विदेशमा बस्ने नेपाली समुदायलाई आफ्नै संस्कृति र भाषासम्म जोड्न पुलको काम गरिरहेको छ ।
