तिहारको रूपमा आज पहिलो दिन काग तिहार

शम्भु प्रसाद चौधरी लहान ६ कार्तिक ।  तिहारको पहिलो दिन यमराजको दूतको रुपमा कागको पूजा गर्ने गरिन्छ । खासमा कागलाई संदेश ल्याउने लैजाने पंक्षीको रूपमा लिईन्छ ।

कागले वर्षभरी घर आँगन र दैलोमा शुभ र राम्रो सुखद खबरमात्रै ल्याओस भनेर कामना गर्दै कागलाई दुना टपरीमा राखेर मीठा मीठा खाने कुरा खान दिने चलन रहिआएको पाईन्छ । गाँउघरमा आफ्नो घर अगाडि आएर काग छानामा बसेर बिस्तारै करायो भने शुभ सन्देश ल्याएको वा घरमा पाहुना आउने जानकारी दिएको मानिन्छ ।

वैदिक धार्मिक मान्यता अनुसार यमराजको सन्देश वाहकको रुपमा कागलाई लिएर पूजा अर्चना गरेर चोखो खानेकुरा दिने चलन रहिआएको पाईन्छ साथै कागले अन्नबालीमा लाग्ने हानिकारक किरा फट्याङ्ग्रा खाइदिएर अन्न बालीलाई जोगाई दिने पंछीको रूपमा समेत लिने गरिन्छ ।

कागको आवाजबाट प्रकृतिअनुसार राम्रा नराम्रा खबरको अनुमान सजिलै लगाउन सकिन्छ । कागले समाजमा आउने प्राकृतिक विपत्तिको अग्रिम सूचना दिन्छ भन्ने जन विश्वास समेत गरिन्छ ।

कागलाई अत्यन्त चलाख पक्षीको रूपमा लिईन्छ जसले अन्नबालीमा लाग्ने कीरा–फट्याङग्रा र फोहोर वस्तुहरु खाइदिएर वातावरण स्वच्छ राख्ने कागलाई सहयोगी भूमिका निभाए समाजलाई रोगबाट बचाउने जन विश्वास गरिन्छ ।

संग्रहमा काग एउटा सन्देशवाहक पंछी भएको हुनाले वर्षभरी शुभ खवर ल्याई रहोस भन्ने कामनाका साथ पूजा गर्ने चलन रहिआएको पाईन्छ ।