मधेशमा मनाइने जुडशीतल पर्वको चहलपहल

लहान २ वैशाख । मधेश प्रदेशमा मनाइने आज जुडशीतल पर्वको दिन रहेको छ । मान्यजनबाट आशीर्वाद स्वरुप आफुभन्दा ठुलाले सानालाई टाउकोमा पानी दिएर सधैभरि रहिरहुन भन्ने आशिर्वाद दिन्छ भने सानाहरुले आफुभन्दा ठुलालाई खुट्टामा पानी राखी ढोगेर आशिर्वाद लिने चलन छ ।
वैशाख १ गते सङ्क्रान्तिसँगै सुरु हुने जुडशीतल पर्वमा शीतलताको प्रतीकस्वरुप मान्यजन बाट शिरमा जलसेचन लिने पुरानो परम्परा हो । यसअघि वैशाख सङ्क्रान्तिका दिनको दिन मैथिलले ‘सतुवाइन’ विधि मङ्गलबार नै सम्पन्न गरिसकेका छन् ।
पर्वको दोसो दिन आज बढ्दो गर्मीको रापबीच जीवनमा शीतलताको कामना गर्दै ‘जुडशीतल’ मनाइन्छ ।
विक्रम संवत् परम्पराको नयाँ वर्ष सुरु भएको अवसरमा पहिलो दिन ‘सतुवाइन’ विधिबाट सुरु हुने यो पर्वमा जुड शतिलको दिन घरपरिवारका श्रेष्ठजनले आफु भन्दा सानालाई शिरमा जल सिञ्चित गर्दै आरोग्यता, शीतलता र दीर्घजीवनको आशीर्वाद दिने गर्छन् ।​ थारू समुदायले यसलाई ‘सिरुवा पर्व’ का रूपमा मनाउने गर्छन् । कृषि प्रधान क्षेत्र भएकाले यो पर्वमा कृषि उपजको प्रयोग बढी हुन्छ । मिथिला क्षेत्रमा यसलाई विशिष्ट कृषि सांस्कृतिक पर्व मानिएको छ, जहाँ धुलो र हिलो खेल्ने परम्पराले कृषिसँगको मानव सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउँछ। उक्त दिन सात प्रकारका खाद्यान्न (चना, जौ, मकै, चामल, मुँग आदि) मिसाएर बनाइएको सातु र सखरको सर्वत कुलदेवतालाई चढाइन्छ र दान गरिन्छ । ​ ​