१० भदौ । हरितालिका तिज हिन्दू धर्मावलम्बी महिलाहरूले विशेष रूपमा मनाउने एक महत्वपूर्ण व्रत तथा पर्व हो। यो पर्व विशेष गरी भाद्र महिनाको शुक्ल पक्षको तृतीया तिथिमा पर्दछ, र मुख्य रूपमा नेपाल, भारतको केही भाग ९विशेष गरी उत्तर भारत०, र नेपाली भाषी समुदायहरूमा मनाइन्छ।
हरितालिका तिज महिलाहरूको श्रद्धा, प्रेम, र समर्पणको प्रतीक हो। यो पर्वले पारिवारिक सम्बन्ध, विशेष गरेर पति–पत्नीको सम्बन्धलाई बलियो बनाउने सामाजिक सन्देश पनि दिन्छ। साथै, नारीहरूको आध्यात्मिक शक्ति, सहनशीलता, र भक्तिको अभिव्यक्ति पनि हो।
हरितालिका तिजको नाम दुई शब्दबाट बनेको छ — हरित (हरण गरिएको) र आलिका (साथी)। कथाअनुसार, भगवान शंकरसँग विवाह गर्न चाहने पार्वतीले यो व्रत गर्नु भएको हो।
उनका बुवाले उनलाई विष्णुसँग विवाह गराइदिने निर्णय गरेपछि, पार्वतीको साथीले उनलाई जंगल लगेर लुकाइन् ९हरण गरिन्० ताकि उनले आफूले चाहेको वर प्राप्त गर्न सकुन्। त्यही दिन पार्वतीले कठोर व्रत गरी शिवलाई प्रसन्न पारिन्। अन्ततः शिवले उनलाई पत्नीका रूपमा स्वीकार गरे। त्यो दिनलाई नै हरितालिका तृतीया भनिन्छ।
महिलाहरूले तीन दिनसम्म तिज मनाउँछन्, जसमा मुख्य दिन हरितालिका तिज हो। हरितालिका तिजका दिन महिलाहरूले निर्जल व्रत बस्छन्। देवी पार्वतीको पूजा गरी सुखी वैवाहिक जीवन, पतिको दीर्घायु, र अविवाहित महिलाहरूले मनपरेको वर पाउने कामना गर्छन्।
