१० भदौ । चौरचन भगवान गणेशको पूजासँग सम्बन्धित पर्व हो, जुन भाद्र महिनाको शुक्ल पक्षको चतुर्थी तिथिमा मनाइन्छ। यसलाई गणेश चतुर्थी पनि भनिन्छ। यस दिन भगवान गणेशको विशेष पूजा–अर्चना गरिन्छ, र उनलाई मिठा परिकारहरू चढाइन्छन्।
चौरचन या चतुर्थी, विशेष गरी चौथ चन्द भनेर पनि चिनिन्छ। एक हिन्दू धार्मिक पर्व हो, जुन विशेषगरी नेपालका मधेसी, मैथिल, र केही भारतीय समुदायहरू विशेषतः उत्तर प्रदेश, बिहार, झारखण्ड र मिथिला क्षेत्रमा धुमधामका साथ मनाइन्छ।
चौरचनको विशेष पक्ष भनेको यो दिन चन्द्रमा हेर्ने चलन हो। साँझपख चन्द्रमा उदाएपछि चन्द्र दर्शन गरेर पूजा गरिन्छ। मान्यता अनुसार, यस दिन चन्द्रमा हेरेमा कुनै झूठो आरोप लाग्न सक्दछ, त्यसैले पूजापछि मात्र चन्द्रमा हेर्नुपर्ने भनाइ छ।
धार्मिक कथाअनुसार, एकपटक भगवान कृष्णमाथि झूठो आरोप लागेको थियो जुन चन्द्र दर्शनको कारण भएको मानिन्छ। त्यसैले यो दिन विशेष पूजा गरेर, चन्द्रमा हेर्दा हुने दोषबाट बचन सकिन्छ ।
श्रद्धालुहरू यस दिन व्रत बस्छन् र बेलुका चन्द्रमा देखिएपछि मात्र भोजन गर्छन्।
यो दिन विविध पकवानहरू जस्तै अनरसा, खिर, लड्डु, ठेकुवा, पुरी, तरकारी आदिको तयारी गरिन्छ। यी परिकारहरू भगवान गणेश र चन्द्रमालाई चढाइन्छ। घरको आँगन वा छत सफा गरेर गोबर वा पिठोले पूजास्थल बनाइन्छ, जहाँ गणेश र चन्द्रको पूजा गरिन्छ।
