सिरहा, लहान – लक्ष्मीपुर पतारी वडा नम्बर ३, सिरहाका २८ वर्षीय मनोज कुमार साह, जो एक साधारण किसान परिवारका सदस्य हुन्, उनले निर्माण व्यवसायमा क्रान्ति ल्याउन सक्ने गरी अत्याधुनिक घरेलु मेसिन बनाएका छन्। यो मेसिनले बालुवा तथा गिट्टी चाल्न सक्छ, जसले गर्दा निर्माण कार्यमा समय र खर्चमा ठूलो कमी आउने विश्वास गरिएको छ।
मनोजले यो मेसिन निर्माण गर्न ५०,००० रुपैयाँ खर्च गरेका छन्, जुन कम लागतमा स्थानीय स्रोत-साधन प्रयोग गरी बनेको छ। यो मेसिनले एकै दिनमा ५० ट्र्याक्टर बालुवा चाल्न सक्छ, जसले निर्माण व्यवसायलाई निकै सहज बनाउँछ। मेसिनले बालुवा र गिट्टी चाल्ने काम एकसाथ गर्न सक्ने क्षमतासहित बनाइएको छ, तर गिट्टी चाल्दा भने जाली परिवर्तन गर्नु पर्छ।
बाल्यकालदेखि नवीन सोच
मनोज साहको बाल्यकालदेखि नै नयाँ र उपयोगी काम गर्ने सपना थियो। उनी समता निकेतनबाट एसएलसी गरेका हुन्। त्यतिबेलैदेखि उनले केही विशेष गर्नुपर्छ भन्ने सोचेका थिए। परिवारिक आर्थिक समस्याका कारण भारत गएर काम गर्नु परेको अनुभव मनोजको जीवनमा एक महत्वपूर्ण मोड बन्यो। त्यहाँबाट फर्केपछि उनले उद्यमशीलता तर्फको यात्रालाई निरन्तरता दिने निधो गरे।
एक महिनामा कठिन परिश्रमपछि मेसिन निर्माण
मेसीन बनाउने प्रारम्भिक प्रयास सफल नभए पनि, मनोजले आफ्नो प्रयासलाई निरन्तरता दिँदै मेसिन तयार गर्न एक महिना समय दिए। दाजुभाइमध्ये उनका दाजु इन्जिनियर हुन्, तर प्रारम्भिक असफलता पछि पनि उनले हार मानेनन्। उनको दृढ संकल्प र मिहिनेतका कारण अहिले उनी सफल भएका छन्। यो मेसिन बनाउन सबै सामग्री सजिलै उपलब्ध भएमा उनले मात्र पाँच घन्टामा तयार गर्न सक्नेछन्।
स्थानीय र राष्ट्रिय निर्माण व्यवसायमा महत्त्वपूर्ण योगदान
मनोजले यस मेसिनको प्रयोग आफ्नै गाउँघर र छरछिमेकमा गरेपछि यसको प्रभावकारिता प्रत्यक्ष अनुभव भयो। निर्माण व्यवसायीहरूका लागि यो मेसिनले ठूलो सहजता प्रदान गरेको छ। यसले बालुवा र गिट्टी चाल्न सक्षम भएको हुँदा, निर्माण व्यवसायमा लागत र समय दुवैको बचत हुन सक्ने देखिएको छ। साथै, मनोजले निर्माण व्यवसायीहरूसँग यस मेसिनलाई व्यापक प्रयोगमा ल्याउनको लागि जोड दिएका छन्।
सरकार र संस्थाहरूको समर्थनको आवश्यकता
स्थानीय स्तरमा यस मेसिनको प्रभावकारिता देखिएपछि यसलाई व्यापक बनाउनका लागि मनोजले सरकारी र निजी क्षेत्रको सहयोगको अपेक्षा गरेका छन्। यदि यसलाई व्यवसायिक रुपमा उत्पादन गर्न सकियो भने यसले देशभरका निर्माण व्यवसायीहरूलाई सहजता प्रदान गर्न सक्नेछ। यस्तो प्रयासलाई प्रोत्साहन दिनु सरकार र सम्बन्धित निकायहरूको जिम्मेवारी भएको मनोजको भनाइ छ।
सम्पूर्ण देशका लागि उदाहरणीय सफलता
कृषक परिवारमा जन्मेका र पारिवारिक चुनौतीबीच अघि बढेका मनोजको यो सफलता देशभरका युवाहरूका लागि प्रेरणाको स्रोत बनेको छ। उनले सानो स्तरबाटै सुरु गरि यो मेसिन बनाउनु र यसको व्यावसायिक सम्भावनाको सोचलाई मूर्त रुप दिनु एक उदाहरणीय काम हो। उनले भने, “यदि सरकार र समाजले सघाए भने म यसलाई अझ सुधार गरी ठूला स्तरमा उत्पादन गर्न सक्छु, जसले देशको निर्माण क्षेत्रलाई सजिलो र समृद्ध बनाउन मद्दत पुर्याउँछ।”
युवा आविष्कारक मनोजको यो प्रयासले सिर्जनात्मकता र उद्योगशीलताको महत्त्वलाई फेरि एक पटक पुष्टि गराएको छ।
